Voorbeeld Beeldanalyse inhoud PDF

Voorbeeld van een analyse van de voorstellingsaspecten

El_tres_de_mayo_de_1808_en_Madrid_(2008) (1)

 

 

 

 

 

 

 

 

Feitelijke gegevens:

Titel, kunstenaar, soort werk, jaar, grootte, waar bevindt het werk zich nu.

De executie van de opstandelingen
Fransico Goya.
2D, schilderij, olieverf op doek
1814
266×345 cm
Madrid

 Voorstellingsaspecten:
Wat zie je? Wat vertelt het (niet bij bijv. gebouwen en gebruiksvoorwerpen)?

Ik zie een nachtelijke executie van mannen door soldaten .

De soldaten zien we schuin van achter. Hun gezichten zijn niet te zien. Voor mij zijn ze agressief afgebeeld door de voorwaartse beweging die ze lijken te maken. Ze tonen geen enkele aarzeling om te doden.

Links staan de mensen die geëxecuteerd worden. Het lijken burgers. De man met de kale kruin en het gewaad met een riem over de buik lijkt een priester.  We zien hun gezichten. Zij zijn daardoor niet meer anoniem. Zij lijken voor mij de goeden en de soldaten de kwaden. De schilder laat duidelijk zien dat er veel bloed vloeit. Drie van hen zijn al dood en liggen in een plas met bloed. De mannen zitten op hun knieën. Het lijkt alsof ze daartoe gedwongen zijn.  Hun gezichten lijken niet te smeken. Ze hebben gebalde vuisten. Drie van hen houden hun hoofden omlaag. Er heerst angst en verbijstering.   De man in het wit valt het meest op. Zijn houding is niet angstig. Zijn armen zijn opvallend gestrekt. Hij lijkt zich op te werpen als martelaar. Hij heeft een litteken in zijn rechter hand.  Dat en zijn houding doen me denken aan de kruisiging van Jezus.  Dat maakt het beeld van de onschuldige slachtoffers en het martelaarschap nog sterker.

In het midden staan toeschouwers. Zij willen niet zien wat er gebeurd. Ze houden hun handen voor de ogen of kijken weg. Een toeschouwer kijkt wel en houdt zijn handen voor zijn mond. Het kan van schrik zijn of de schilder toont het zwijgen van de toeschouwers.

Op de achtergrond zien we een kerk en gebouwen van een stad. Het is een donkere nacht zonder sterren of een maan. Voor de soldaten staat een opvallende, gele lamp.

Als toeschouwer van dit schilderij. Sta je schuin achter de soldaten en nemen we de executie waar.

Symboliek in een werk

Van de late middeleeuwen tot de twintigste eeuw overheerste de figuratieve, naturalistische verbeelding in de kunst. Vele afbeeldingen dragen een ‘boodschap’ in zich. Maar om die ‘boodschap’ te laten begrijpen door de toeschouwer, moeten er afspraken worden gemaakt over beelden. De beelden krijgen een symbolische betekenis. Een symbool is een levend of levenloos beeldelement, waarmee iets anders wordt aangeduid.

De betekenis van symbolen hangt af van de context waarin het geplaatst is. Zo kan een duif in een religieuze afbeelding de symbolische betekenis hebben van de Heilige Geest. Maar staat in de afbeelding de godin Venus, dan is liefde de betekenis van de duif. Maar een afgebeelde duif kan ook geen symbolische betekenis hebben en wilde de kunstenaar enkel laten zien, hoe goed hij duiven kan schilderen!

 

symbolen

symbolen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Symbolen worden nog steeds in de kunst gebruikt. Frida Kahlo plaatste vaak symbolen bij haar zelfportretten. In dit portret zie je bijvoorbeeld de zwarte kat. De zwarte kat is traditioneel het symbool van tegenspoed. Ook zien we een aap. Die staat symbool voor de duivel of de lust. De kolibrie is een Mexicaans symbool voor geluk in de liefde. Deze kolibrie is dood. Het verwijst naar de scheiding van haar echtgenoot een jaar eerder. De dode kolibrie hangt aan een doornen ketting. De doorns laten druppels bloed vloeien, wat herinnert aan het lijden van Christus en haar eigen pijn toont.

In de katholieke traditie werden heiligen ook met attributen afgebeeld, zodat je kon zien om welke heilige het ging. Zo werd Sint Nicolaas vaak afgebeeld met 3 goudklompjes of drie jongeren staand in een vat. De attributen hebben verband met de verhalen die er over de heilige zijn. De drie goudklompjes herinneren aan het verhaal dat Sint Nicolaas drie keer goud gaf aan een arm gezin, zodat de dochters konden trouwen.

attributen van Sint Nicolaas

attributen van Sint Nicolaas